Zgodnie z obowiązującymi przepisami, w Polsce dniami wolnymi od pracy są niedziele oraz 14 świąt państwowych i kościelnych. Pełna lista świąt jest określona w Ustawie z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy.

Aktualna lista dni ustawowo wolnych od pracy:

• 1 stycznia – Nowy Rok
• 6 stycznia – Święto Trzech Króli
• Pierwszy dzień Wielkiej Nocy (święto ruchome)
• Drugi dzień Wielkiej Nocy (święto ruchome)
• 1 maja – Święto Państwowe (Święto Pracy)
• 3 maja – Święto Narodowe Trzeciego Maja
• Pierwszy dzień Zielonych Świątek (święto ruchome)
• Dzień Bożego Ciała (święto ruchome)
• 15 sierpnia – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny
• 1 listopada – Wszystkich Świętych
• 11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości
• 24 grudnia – Wigilia Bożego Narodzenia (od 2025 r.)
• 25 grudnia – Pierwszy dzień Bożego Narodzenia
• 26 grudnia – Drugi dzień Bożego Narodzenia

Głównym aktem prawnym jest Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 296). To ona wymienia wszystkie ustawowe dni świąteczne. Kwestie związane z pracą w te dni, rekompensatą oraz sposobem obliczania wymiaru czasu pracy reguluje natomiast Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.

Tak. Na mocy nowelizacji ustawy, która weszła w życie 1 lutego 2025 roku, Wigilia Bożego Narodzenia (24 grudnia) została dodana do katalogu dni ustawowo wolnych od pracy.

Oznacza to, że dla większości pracowników jest to dzień wolny, za który nie trzeba brać urlopu.

Tak. Zgodnie z art. 1 Ustawy o dniach wolnych od pracy, niedziele są dniami wolnymi od pracy na równi z wymienionymi świętami. Zasady dotyczące ewentualnej pracy w niedzielę i rekompensaty za nią reguluje Kodeks pracy oraz Ustawa o ograniczeniu handlu w niedziele i święta.

Tak. Zgodnie z art. 130 § 2 Kodeksu pracy, każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela, obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin. W praktyce, jeśli pracownik ma standardowo wolne soboty, pracodawca jest zobowiązany udzielić mu innego dnia wolnego w zamian za święto przypadające w sobotę.

Termin odbioru dodatkowego dnia wolnego wyznacza pracodawca. Może to zrobić odgórnie dla całego zakładu (np. zarządzając wolny piątek przed lub poniedziałek po weekendzie) lub w porozumieniu z pracownikiem. Kluczowe jest, aby dzień wolny został udzielony w tym samym okresie rozliczeniowym, w którym przypadło święto.

Nie. Przepis art. 130 § 2 Kodeksu pracy mówi jasno, że wymiar czasu pracy obniża tylko święto przypadające w „innym dniu niż niedziela". Oznacza to, że za święto, które wypada w niedzielę, pracownikom nie przysługuje dodatkowy dzień wolny.

Prawo do dodatkowego dnia wolnego za święto w sobotę dotyczy wyłącznie osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Osoby pracujące na podstawie umów cywilnoprawnych (np. umowa zlecenie, umowa o dzieło) lub w ramach kontraktu B2B nie są objęte tym przepisem Kodeksu pracy i nie przysługuje im to uprawnienie.

Dla pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy, obniżenie wymiaru czasu pracy jest proporcjonalne do ich etatu. Na przykład:

• Pracownik na 1/2 etatu otrzyma 4 godziny wolnego.
• Pracownik na 3/4 etatu otrzyma 6 godzin wolnego.

Co do zasady, praca w niedziele i święta jest zakazana. Jednak art. 151¹⁰ Kodeksu pracy przewiduje katalog sytuacji, w których jest ona dozwolona. Pracodawca może polecić pracę w święto m.in. w przypadku konieczności prowadzenia akcji ratowniczej, przy pracy zmianowej, w ruchu ciągłym, w transporcie, w rolnictwie czy w branżach zaspokajających codzienne potrzeby ludności.

Praca w dni ustawowo wolne jest normą w wielu zawodach. Wyjątki od zakazu pracy dotyczą m.in.:

• Służb ratowniczych (straż pożarna, pogotowie).
• Placówek opieki zdrowotnej i społecznej.
• Transportu i komunikacji.
• Gastronomii i hotelarstwa.
• Zakładów działających w ruchu ciągłym (np. huty, elektrownie).
• Służb ochrony mienia.
• Niektórych placówek handlowych objętych wyjątkami od zakazu handlu.

Zgodnie z art. 151¹¹ Kodeksu pracy, pracownikowi wykonującemu pracę w niedzielę lub święto pracodawca jest zobowiązany zapewnić w zamian inny dzień wolny od pracy. Dopiero gdy udzielenie dnia wolnego jest niemożliwe, pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia.

Nie. Dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w święto jest formą ostateczną rekompensaty. Przysługuje on tylko wtedy, gdy pracodawca obiektywnie nie ma możliwości udzielenia pracownikowi dnia wolnego w obowiązującym terminie (w ramach okresu rozliczeniowego). Pierwszeństwo ma zawsze rekompensata w postaci dnia wolnego.

Tak. Przepisy Kodeksu pracy nie uzależniają prawa do dnia wolnego od liczby godzin przepracowanych w święto. Nawet za krótką pracę w takim dniu pracownikowi przysługuje cały dzień wolny od pracy w ramach rekompensaty.

Różnica dotyczy terminu, w jakim pracodawca musi udzielić dnia wolnego:

• Za pracę w niedzielę: dzień wolny powinien być udzielony w ciągu 6 dni kalendarzowych przed lub po tej niedzieli. Jeśli to niemożliwe, wolne należy oddać do końca okresu rozliczeniowego.
• Za pracę w święto (inne niż niedziela): dzień wolny musi być udzielony do końca okresu rozliczeniowego.

Naruszenie przepisów o czasie pracy, w tym zmuszanie do pracy w dni wolne wbrew prawu lub nieudzielenie stosownej rekompensaty, jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika. Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) może nałożyć na pracodawcę grzywnę w wysokości od 1 000 zł do 30 000 zł. W przypadku naruszenia zakazu handlu kara może wynieść nawet do 100 000 zł.

Niestety nie. Jeśli pracodawca wyznaczył konkretny dzień jako wolny dla wszystkich pracowników w zamian za święto w sobotę, a pracownik w tym dniu przebywał na zwolnieniu lekarskim, nie nabywa on prawa do odbioru tego dnia w innym terminie. Uznaje się, że pracodawca wywiązał się ze swojego obowiązku.

Jeżeli dzień ustawowo wolny od pracy przypada w trakcie urlopu wypoczynkowego pracownika, to tego dnia nie wlicza się do puli urlopowej. W praktyce urlop pracownika wydłuża się o ten dzień, ponieważ święta nie uszczuplają wymiaru urlopu wypoczynkowego.

Wigilia, jako nowy dzień ustawowo wolny, jest objęta zakazem handlu. Oznacza to, że większość sklepów i galerii handlowych będzie zamknięta. Otwarte mogą być jedynie te placówki, które są objęte wyjątkami w Ustawie o ograniczeniu handlu, np. stacje paliw, apteki, kwiaciarnie, sklepy na dworcach i lotniskach, a także małe sklepy, w których za ladą stanie ich właściciel.

Tak. Pracownicy należący do kościołów i związków wyznaniowych, których święta nie są dniami ustawowo wolnymi, mogą ubiegać się o zwolnienie od pracy na ten czas. Należy złożyć wniosek do pracodawcy co najmniej 7 dni wcześniej. Takie zwolnienie należy odpracować w terminie uzgodnionym z pracodawcą, a za dzień zwolnienia nie przysługuje wynagrodzenie.

W 2025 roku dwa święta przypadają w sobotę, co oznacza, że pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę zyskają dwa dodatkowe dni wolne do odbioru. Są to:

• 3 maja (Święto Narodowe Trzeciego Maja)
• 1 listopada (Wszystkich Świętych)